Çalışma izni

Çalışıp çalışamayacağınız, ikamet izninizde belirtilir

Her ikamet izninde, bir kazanç getirici faaliyette bulunmanın izin verilip verilmediği ve herhangi bir kısıtlama olup olmadığı açıkça belirtilmelidir. Bir istihdamda bulunmak üzere ikamet izninin verilmesi, Federal İş Ajansı’nın onayını gerektirir. Ancak, kanun gereği, BeschV uyarınca veya devletlerarası bir anlaşmadaki bir hükme göre bu onay gerekli değilse istisna yapılır. Onayın, örneğin belirli bir işletmeyle sınırlandırılması gibi bir kısıtlama, ikamet iznine eklenmelidir.

Sıklıkla, çalışma izninin ikamet izninden bağımsız olarak Federal İş Ajansı’na başvurulabileceği düşünülür. İkamet izniniz varsa, durum böyle değildir. Sizin durumunuzda hangi ikamet izninin söz konusu olabileceğini, her bir vakayı ayrı ayrı inceleyerek değerlendiririz.

İstihdam belirli bir işyerine bağlıysa ne olur?

İstihdam belirli bir işyerine bağlıysa, Yabancılar Dairesi (Ausländerbehörde) bunu ek bir sayfada belirtir. Bu, iş yerinizi değiştiremeyeceğiniz anlamına gelmez. Ancak, iş yerinizi değiştirmeden önce Yabancılar Dairesi’nden izin almanız gerekir. Bu izin, Federal İş Ajansı’nın onayına bağlı olabilir. AB Mavi Kart sahipleri için özel kurallar geçerlidir.

İşlemlerin tamamlanması belli bir süre alabilir. Bu nedenle, işe başlamanın veya işveren değiştirmenin önündeki engellerin ortadan kalkması için gerekli onayın zamanında alınması büyük önem taşır.

Kazanç getirici faaliyet amaçlı oturma izni (§§ 18a ve 18b AufenthG uyarınca) durumunda iş değiştirme sürecinin nasıl işlediği, bu konuya ayrılmış sayfada açıklanmaktadır.

İş gücü Piyasasına Erişim

Kural olarak, nitelikli bir iş söz konusu olduğunda kazanç getirici faaliyete izin verilir. Bir iş, en az iki yıllık bir mesleki eğitim gerektiriyorsa nitelikli sayılır.

Bunun yanı sıra, belirgin mesleki pratik bilgilere sahipseniz ve BeschV bu meslekte çalışmanıza izin veriyorsa, nitelikli bir istihdamda bulunmak üzere oturma izni alabilirsiniz. Bunun için Federal İş Ajansı’nın onayı, diğer hususların yanı sıra, son beş yıl içinde edinilmiş ve sizi bu istihdama uygun kılan en az iki yıllık mesleki deneyimi gerektirir. Buna ek olarak, mesleğin edinildiği ülkede devlet tarafından tanınan ve BeschV’nin diğer şartlarını karşılayan bir diploma gereklidir. Bu şartların yerine getirildiğini, Almanya’daki uzman bir kurumdan (fachkundige inländische Stelle) teyit ettirmeniz gerekir. Ayrıca, bir iş yeri veya böyle bir iş yeri için teklifinizin olması da gereklidir. Bu durumda maaşın kural olarak asgari bir tutara ulaşması gerekir.

Ayrıca, yurtdışında edindiğiniz mesleki yeterliliğin tanınması için bir yeterlilik programı kapsamında oturma izni de söz konusu olabilir. Bu yollardan hangisinin size uygun olduğu, yeterliliğinize ve hedeflediğiniz istihdama bağlıdır. Bu konuda size memnuniyetle danışmanlık hizmeti sunarız.

Federal İş Ajansı’nın onayı hangi koşullara bağlıdır?

Mesleki eğitim veya akademik eğitim almış nitelikli iş gücü için kazanç getirici faaliyet amaçlı oturma izni söz konusu olduğunda, Federal İş Ajansı istihdama onay verebilir. Bu onay, takdir yetkisine dayalı bir karardır. Özellikle, benzer yerli çalışanlara kıyasla daha elverişsiz çalışma koşullarında istihdam edilmemeniz ve yerli bir istihdam ilişkisi bulunması şarttır. Bu oturma izni için, BeschV’de aksi belirtilmedikçe, öncelik incelemesi yapılmaksızın onay verilir.

Federal İş Ajansı, nitelikli iş gücü niteliğinden bağımsız olarak bir istihdama da onay verebilir. Bu durumda öncelik incelemesi, yalnızca BeschV veya bir kanun bu incelemeyi öngörüyorsa yapılır. Bunun dışında hangi şartların geçerli olduğu, söz konusu istihdama bağlıdır.

Yaygın bir yanılgı, niteliklerin mevcut olması durumunda onayın da kesinleştiği yönündedir. Reddedilme nedeni sıklıkla çalışma koşullarından kaynaklanır. Örneğin, ücret benzer yerli çalışanlara göre daha düşüktür. İşvereninizin bu konuda, özellikle ücret ve çalışma saatleri hakkında Federal İş Ajansı’na bilgi vermesi gerekmektedir. Başvuruyu yapmadan önce çalışma koşullarının incelenmesini sağlamanız önerilir.

Size nasıl destek oluyoruz

Kazanç getirici faaliyette bulunma iznini ve ilgili ikamet iznini almanıza destek oluyoruz. Yaşam durumunuza göre, kazanç getirici faaliyete erişiminize hangi koşullarda izin verilebileceğini bireysel olarak inceliyoruz.

Kendi durumunuzda ikamet hukuku kapsamında izin verilen bir kazanç getirici faaliyetin mümkün olup olmadığı ve hangi şekilde olabileceği konusunda genel danışmanlık alın.

Çalışma izniyle ilgili sık sorulan sorular

Süreç ne kadar sürer?

Belirli bir iş pozisyonu için onay alınmasına yönelik sürecin ne kadar süreceği, ilgili yerel Yabancılar Dairesi’ne bağlıdır. Ancak bu tür durumlarda sıklıkla fazla zamanınız olmayacaktır. Bu nedenle, gerekli adımları zamanında atabilmek için erken bir aşamada bir avukattan danışmanlık almanız önerilir.

Federal İş Ajansı onayı reddederse ne yapmalı?

Federal İş Ajansı’nın gerekli onayı alınmadıkça, Yabancılar Dairesi çalışma amacıyla oturma izni veremez. Federal İş Ajansı red kararı vermişse, bu kararı incelettirmeniz önerilir. Sıklıkla, onayın reddedilmesine neden olan eksiklikler sonradan giderilebilir.

İşverenim ne yapmalıdır?

Sizi Almanya’da istihdam eden kişi, bir ikamet iznine sahip olup olmadığınızı ve istihdamınızla ilgili herhangi bir yasak veya kısıtlama olup olmadığını kontrol etmek zorundadır. İşvereniniz ayrıca, istihdam süresince ikamet izninizin bir kopyasını elektronik veya basılı olarak saklamak zorundadır. Çalışma amacıyla bir ikamet izni verilmişse ve istihdamınız erken sona ererse, işvereniniz bunu öğrendiği tarihten itibaren dört hafta içinde yetkili Yabancılar Dairesi’ne bildirmelidir. Bu konuda işvereninize de memnuniyetle danışmanlık hizmeti sunabiliriz.

Güncelleme tarihi: 9 Eylül 2026. İçerikten sorumlu: Avukat Gülay Tasli, göç hukuku ve sosyal hukuk alanlarında uzman avukat (Fachanwältin für Migrationsrecht und für Sozialrecht).