İş gücü göçü: Almanya’da çalışmak

İş göçü için ikamet izni

Yurt içinde alınmış nitelikli bir mesleki eğitim veya yurt içindeki nitelikli mesleki eğitimle eşdeğer bir yabancı mesleki yeterliliğe sahipseniz, mesleki eğitimli nitelikli iş gücü olarak kabul edilirsiniz. Aynı şekilde, bir Alman yükseköğretim diplomasına, tanınmış bir yabancı yükseköğretim diplomasına veya bir Alman yükseköğretim diplomasıyla karşılaştırılabilir bir yabancı yükseköğretim diplomasına sahipseniz, akademik eğitimli nitelikli iş gücü olarak kabul edilirsiniz. Nitelikli iş gücü olarak, izin verilmesi için gerekli koşullar, özellikle somut bir iş teklifi ve gerekli olduğu durumlarda Federal İş Ajansı’nın onayı mevcut olduğu takdirde, her türlü nitelikli istihdamda bulunmak üzere oturma izni verilir. Yaygın bir yanılgı, bu iki ikamet izni için işin kişinin kendi eğitimine tam olarak uyması gerektiğidir. Oysa yasa, nitelikli bir istihdam gerektirmektedir. Koşulların ayrıntıları, Kazanç getirici faaliyet amaçlı oturma izni sayfasında yer almaktadır.

Akademik eğitimli nitelikli iş gücü olarak oturma izninin yanı sıra, niteliklerinize uygun bir yurt içi istihdam için verilen AB Mavi Kart’tan da yararlanabilirsiniz. Bunun için diğer hususların yanı sıra maaşınızın genel emeklilik sigortasındaki yıllık prim hesaplama sınırının en az yüzde 50’sine ulaşması ve yasal bir ret nedeni bulunmaması gerekir. Gelişmiş mesleki pratik bilgilere sahip olanlar, İstihdam Yönetmeliği’nde öngörülmesi halinde nitelikli bir istihdam için oturma izni alabilirler. Yönetmelik bunun için, diğer hususların yanı sıra, son beş yıl içinde edinilmiş en az iki yıllık mesleki deneyim gerektirmektedir. Bir kazanç getirici faaliyet arama amacıyla, nitelikli iş gücü iseniz veya yeterli puan sayısına ulaşırsanız ve yalnızca geçiminiz güvence altındaysa Fırsat Kartı (Chancenkarte) verilebilir. Tehlike, hedefe daha hızlı ulaştıracak başka bir yol bulunmasına rağmen, yalnızca mesleki yeterliliğin tanınması yolunun değerlendirilmesidir. Bunu her bir vaka için ayrı ayrı inceliyoruz.

Diplomanın Tanınması ve Maaş Eşiği

Mesleki eğitimli bir nitelikli iş gücü olarak, ikamet izninin verilmesi için bir ön koşul olması durumunda, yabancı mesleki yeterliliğinizin eşdeğerliğinin tespit edilmesine ihtiyacınız vardır. Her yükseköğretim diplomasının resmi olarak tanınması gerektiği yönündeki görüş büyük bir hukuki yanılgıdır. Zira nitelikli iş gücü statüsü için karşılaştırılabilirlik yeterlidir. Ancak, ikamet izninin verilmesi için, gerekli olduğu ölçüde, örneğin düzenlemeye tabi mesleklerde, mesleği icra etme izni (Berufsausübungserlaubnis) verilmiş veya taahhüt edilmiş olmalıdır. Tanıma süreci, mesleğe ve diplomanın alındığı ülkeye bağlı olarak uzun sürmektedir. Bu durum, iş sözleşmesi imzalanmış olsa bile geçerlidir.

Yetkili makam, eşdeğerlik için hâlâ uyum veya telafi tedbirlerinin gerekli olduğunu tespit ederse, bu tedbirler için size tanıma amaçlı ayrı bir oturma izni kural olarak verilir. Bu oturma izni, diğer hususların yanı sıra, söz konusu tedbire uygun ve kural olarak en azından temel düzeyde yeterli Almanca dil bilgisine sahip olmanızı gerektirir. 45 yaşını doldurduktan sonra mesleki eğitimli veya akademik eğitimli bir nitelikli iş gücü olarak ilk kez oturma izni verilmesi durumunda, uygun bir emeklilik güvencesi kanıtlamadığınız sürece bir maaş eşiği şartı da eklenir. Ayrıca, istihdamın kamu yararına olması durumunda, özellikle eşiğin çok az altında kalınması halinde bu eşik şartından vazgeçilebilir. Ayrıntılar, Kazanç getirici faaliyet amaçlı oturma izni sayfasında yer almaktadır. Uygulamada, başvuruların reddedilmesinin nedeninin maaş eşiğinden ziyade, yetkililer tarafından farklı derecelerde titizlikle değerlendirilen dil bilgisi eksikliği olması az rastlanan bir durum değildir. Yabancı diplomaların tanınması sürecinde de size destek oluyoruz.

Vize, Ülkeye Giriş ve Federal İş Ajansı’nın Onayı

Uzun süreli ikamet için, ülkeye girişten önce verilen ulusal vize gereklidir ve vizenin verilmesi, başvurulan ikamet izni türüne ilişkin düzenlemelere tabidir. Oturma izni, aynı zamanda gerekli vize ile ülkeye giriş yapmış olmanızı ve vize başvurusunda ikamet izni türü için gerekli bilgileri önceden vermiş olmanızı gerektirir. İhtiyacınız olan vize ile giriş yapma ve vize başvurusunda belirtilen bilgileri verme şartlarından, ikamet izninin verilmesine ilişkin bir hak talebinin (Anspruch) şartlarının yerine getirilmesi durumunda feragat edilebilir. Somut olayın özel koşulları nedeniyle vize işlemlerinin sonradan tamamlanmasının makul olmadığı durumlarda, bu şartlardan zorunlu olarak feragat edilir. Genellikle vize işlemlerinin ülkeye girişten sonra kolayca tamamlanabileceği düşünülür, ancak bu istisnalar çok sınırlıdır.

İkamet Yönetmeliği’nin § 41 Absatz 1 hükmünde belirtilen ülkelerin vatandaşları, aralarında Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya’nın da bulunduğu, kısa süreli ikamet kapsamına girmeyen bir ikamet için de vizesiz giriş yapabilir ve gerekli ikamet iznini Federal Topraklar’da alabilirler. Başvuru, ülkeye girişten sonraki 90 gün içinde yapılmalıdır. Hakkınızda sınır dışı etme kararı verilmesi veya ikamet sürenizin sınırlandırılması durumunda bu süre erken sona erer. Çalışma hakkı, vizesiz girişle değil, ikamet izniyle verilir. Bu istisna sıklıkla gözden kaçar ve başvuru 90 günün sona ermesinden sonra yapılır.

Bir istihdamda bulunmak amacıyla ikamet izni verilmesi, Federal İş Ajansı’nın onayını gerektirir. Ancak, kanun, İstihdam Yönetmeliği veya devletlerarası bir anlaşma gereği bu onayın gerekli olmadığı durumlar istisnadır. Federal İş Ajansı, nitelikli iş gücü için, diğer hususların yanı sıra, benzer yerli çalışanlara kıyasla daha elverişsiz çalışma koşullarında istihdam edilmediğiniz durumlarda onay verebilir. İş ilişkisi, izinsiz iş bulma veya işe alım yoluyla kurulmuşsa ya da geçici işçi olarak çalışmak istiyorsanız, onay reddedilir. İşveren, Federal İş Ajansı’na istihdam ilişkisiyle ilgili bilgileri vermekle yükümlüdür ve onay, ücret veya çalışma saatlerine ilişkin bilgilerin eksik olması nedeniyle sıklıkla reddedilmektedir. Bir çalışan olarak Almanya’da bir iş bulduysanız, yetkili Alman yurtdışı temsilciliklerinde ulusal vize işlemlerinden Yabancılar Dairesi’ndeki görüşmeye kadar tüm süreçte size memnuniyetle eşlik ederiz.

Şirketler için: Hızlandırılmış nitelikli iş gücü prosedürü

§ 81a AufenthG uyarınca, işveren olarak, yasada belirtilen amaçlardan biri için ülkeye giriş yapmak isteyen kişinin vekaleti ile yetkili Yabancılar Dairesi’ne hızlandırılmış nitelikli iş gücü prosedürü için başvuruda bulunabilirsiniz. Bu prosedür, her iki nitelikli iş gücü ikamet izni türü ve işyerinde mesleki eğitim dahil olmak üzere belirli ikamet amaçları için ve aynı zamanda diğer nitelikli çalışanlar için de geçerlidir. Bunun temelini, siz ve Yabancılar Dairesi arasında yapılan ve özellikle sunulması gereken belgeleri, süreçleri ve bunların tamamlanma sürelerini içeren bir anlaşma oluşturur. Zira İkamet Kanunu’nda işveren için yalnızca davet süresi belirtilmiştir. Çoğu zaman anlaşma, içinde süreler belirtilmeden imzalanır ve bu durumda bir ölçüt eksik kalır. Bunun yanı sıra, İkamet Yönetmeliği’nin § 31a hükmü yurtdışı temsilciliklerini bağlayıcı niteliktedir. Bu temsilcilikler, ön onayın sunulması ve randevu talebinin alınmasından sonra önümüzdeki üç hafta içinde bir randevu sunar ve kural olarak eksiksiz vize başvurusunun yapılmasından itibaren üç hafta içinde karar verir.

Yabancılar Dairesi, gerekirse eşdeğerlik tespit prosedürünü başlatır ve gerekirse Federal İş Ajansı’nın onayını alır. Koşullar sağlanmışsa, Yabancılar Dairesi vize verilmesine derhal ön onay verir. Yetkili kurum ek belgeler talep ederse veya yetkili kurumun tespitleri Yabancılar Dairesi’ne ulaşırsa, Yabancılar Dairesi, işveren olarak sizi, bunlardan birinin gerçekleşmesinden itibaren üç iş günü içinde, belgelerin teslimi ve sonraki sürecin görüşülmesi için davet eder. Bu prosedür, vize başvuruları zaman açısından birbiriyle bağlantılı olduğu takdirde, eşin ve reşit olmayan bekar çocukların aile birleşimini de kapsamaktadır. Prosedürün başarısız olmasının nedeninin resmi makamlar değil, işverenin vekaletnamesinin eksik olması veya belgelerinin yetersiz olması az rastlanan bir durum değildir.

Münih Ticaret ve Sanayi Odası (IHK) ile işbirliği içinde, hukuk büromuz işverenler ve insan kaynakları sorumluları için yabancı çalışanların işe alımı ve istihdamına yönelik etkinlikler düzenlemektedir. Yurt dışından düzenli olarak personel işe alanların hızlandırılmış nitelikli iş gücü prosedürünü bilmesi önerilir. Bu konuda size memnuniyetle danışmanlık hizmeti sunarız.

İş gücü göçüyle ilgili sık sorulan sorular

Lisans derecesi yeterli mi?

Akademik eğitimli bir nitelikli iş gücü olarak oturma izni almak için, bir Alman üniversite diploması, tanınmış bir yabancı üniversite diploması veya bir Alman üniversite diplomasıyla karşılaştırılabilir bir yabancı üniversite diplomasına sahip olmak gerekir. Bir lisans derecesi, bir Alman üniversite diplomasıyla karşılaştırılabilir ise bu şartı karşılayabilir. Sizin diplomanızın bu şartı karşılayıp karşılamadığını, her bir vaka için ayrı ayrı inceleriz.

Nitelikli iş gücü, ailesini de yanına getirebilir mi?

§ 18a veya § 18b AufenthG uyarınca oturma izni bulunan bir nitelikli iş gücünün eşi, bu oturma izni verildiği sırada evlilik halihazırda devam ediyor olması ve ikamet süresinin muhtemelen bir yıldan uzun sürecek olması gibi şartların sağlanması halinde, aile birleşimi hakkına sahiptir. Evlilik henüz başlamamışsa, nitelikli iş gücü halihazırda oturma iznine sahipse bu şarttan feragat edilebilir. Diğer hususların yanı sıra, nitelikli iş gücü AB Mavi Kartı veya nitelikli iş gücü olarak oturma iznine sahipse, eşin dil belgesi şartı aranmaz. Hızlandırılmış nitelikli iş gücü prosedüründe, vize başvuruları zaman açısından birbiriyle bağlantılı olarak yapılmışsa, eşin ve reşit olmayan bekar çocukların aile birleşimi de aynı süreçte değerlendirilir. Kuralların ayrıntıları, aile birleşimi sayfasında yer almaktadır.

Stajyerler ve öğrenciler için ne geçerlidir?

İşletme içi mesleki eğitim ve tam zamanlı üniversite eğitimi için ayrı oturma izinleri bulunmaktadır. Bu tür bir oturma izni kapsamında Almanya’da nitelikli mesleki eğitimi veya üniversite eğitimini başarıyla tamamlayanlar, geçim kaynakları güvence altına alınmış olması koşuluyla, kazanç getirici faaliyet arama amaçlı oturma izni alırlar. Hızlandırılmış nitelikli iş gücü prosedürü, işyerinde yapılan mesleki eğitim için de geçerlidir, ancak üniversite eğitimi için geçerli değildir. Ayrıntılar, Almanya’da Mesleki Eğitim ve Üniversite Eğitimi sayfasında yer almaktadır.

Güncelleme tarihi: 9 Eylül 2026. İçerikten sorumlu: Avukat Gülay Tasli, göç hukuku ve sosyal hukuk alanlarında uzman avukat (Fachanwältin für Migrationsrecht und für Sozialrecht).