Yazar: Gülay Tasli, göç hukuku ve sosyal hukuk alanlarında uzman avukat (Fachanwältin für Migrationsrecht und für Sozialrecht, Rechtsanwaltskammer Düsseldorf)
Alman vatandaşlığını elde etmenin çeşitli yolları vardır. Başvuru sürecinde size danışmanlık ve destek sağlıyoruz.
Bir bakışta
Hak olarak vatandaşlığa alınma, ülkede beş yıllık yasal olağan ikameti gerektirir. Diğer yasal şartlar da yerine getirildiğinde, vatandaşlığa alınma hakkı doğar. Vatandaşlığa alınma, başvurunuzu gerektirir. Alman vatandaşlarıyla evli veya kayıtlı hayat ortağı olan kişiler için, evlilik veya kayıtlı hayat ortaklığı iki yıldır devam ediyorsa, üç yıllık ön ikamet süresi şartıyla ayrı bir yol mevcuttur. Vatandaşlığa alınmanın diğer şartları bu durumda da değişmeden geçerlidir.
Ayrıca, yeterli düzeyde Almanca bilgisi de talep edilmektedir. Bunun kanıtı olarak B1 seviyesindeki bir dil sınavı yeterlidir. Bunun yanı sıra, kendinizin ve bakmakla yükümlü olduğunuz aile fertlerinizin geçimini, Sosyal Kanunlar Kitabı’nın İkinci veya Onikinci Kitabı’na göre sağlanan yardımlara başvurmadan karşılayabilmeniz de şarttır. Bunlar, başvuruların reddedilmesinin en yaygın iki nedenidir. Bunun yanı sıra, kimliğiniz ve vatandaşlığınızın da netleştirilmesi gerekmektedir.
Yasa, her iki konuda da kolaylıklar öngörmektedir: geçim konusunda örneğin belirli çalışan grupları için, dil konusunda ise bir zorluk halinin (Härte) önlenmesi amacıyla. Buna karşılık, geçmişte yardım almış olmanız, geçiminizi sağlayıp sağlayamayacağınızın değerlendirilmesinde dikkate alınabilir. Sizin durumunuzda bir kolaylığın geçerli olup olmadığını, her bir vakayı ayrı ayrı inceleyerek değerlendiririz.
Yasa ayrıca belirli bir ikamet durumu gerektirmektedir. Süresiz ikamet hakkı bu amaç için yeterlidir, örneğin yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis) veya AB uzun süreli ikamet izni (Erlaubnis zum Daueraufenthalt-EU), aynı şekilde AB Mavi Kart da kabul edilir. Süreli oturma izni (Aufenthaltserlaubnis) de yeterli olabilir. Bunun geçerli olup olmadığı, oturma izninin verildiği amaca göre belirlenir. Başvuru yapmadan önce, kayıtlarınızda hangi amaç belirtildiğini inceleriz.
Beş yıllık süre yasal olarak tamamlanmış olmalıdır. Kesintiler olması durumunda, en fazla üç yıla kadar olan önceki yurt içi ikamet sürelerinin hesaba katılması söz konusu olabilir. Ancak bu konuda bir hak söz konusu değildir. İkametinde bir boşluk olduğunu bilen kişilerin, başvuru yapmadan önce bu sürenin hesaba katılıp katılamayacağını netleştirmesi önerilir.
Haziran 2024’teki reform, Vatandaşlık Kanunu’nda önemli değişiklikler getirmiştir. Ekim 2025’in sonunda bu değişikliklerin bir kısmı geri alınmıştır.
Asgari ikamet süresi sekiz yıldan beş yıla düşürüldü. Eski süreyi aklında tutanlar, bazı durumlarda gereğinden üç yıl daha fazla bekleyebilir.
Alman hukukuna göre, eski vatandaşlıktan ilke olarak artık vazgeçilmesi gerekmemektedir. Menşe ülkenizin size eski vatandaşlığınızı bırakıp bırakmayacağı, Alman hukukuna göre değil, o ülkenin hukukuna göre belirlenir.
Buna karşılık, reformdan önce başka bir vatandaşlık kabul edilmişse, bu durum mevcut vatandaşlığın kaybına yol açmış olabilir.
2024 yılında getirilen, özel entegrasyon başarıları durumunda üç yıl sonra vatandaşlığa alınma imkânı, Ekim 2025 sonunda tekrar kaldırılmıştır. Yürürlükteki § 10 StAG artık bu imkânı içermemektedir. İnternetteki eski rehberlere güvenenler, artık geçerli olmayan bir süreyi esas alarak planlama yapmaktadır.
Başvuru, yetkili Vatandaşlık Dairesi’ne (Staatsangehörigkeitsbehörde) yapılır. Vatandaşlık işlemlerinin süresi, büyük ölçüde ilgili vatandaşlık dairesinin iş yüküne bağlıdır.
§ 38 StAG uyarınca ücret 255 avrodur. Gelir Vergisi Kanunu kapsamında kendi geliri olmayan, birlikte vatandaşlığa alınan reşit olmayan bir çocuk için ise ücret 51 avrodur.
Vatandaşlığa alınma şartlarını karşılayıp karşılamadığınızı ve hangi belgelerin sunulması gerektiğini bir danışma görüşmesi kapsamında netleştiririz. Talep etmeniz halinde, tüm süreç boyunca size eşlik ederiz.
Alman hukukuna göre kural olarak hayır. Haziran 2024’teki reformdan bu yana çoklu vatandaşlık ilke olarak izin verilmektedir. Menşe ülkenizin size mevcut vatandaşlığınızı koruyup korumayacağı, o ülkenin hukukuna bağlıdır.
2024 yılında özel entegrasyon başarıları durumunda uygulanan kısaltılmış yol, yalnızca Haziran 2024 ile Ekim 2025 arasında geçerliydi ve kaldırılmıştır. Ancak Alman vatandaşlarının eşleri ve kayıtlı hayat ortakları için daha kısa bir süre hâlâ geçerlidir: İlke olarak, § 9 StAG uyarınca, evlilik veya kayıtlı hayat ortaklığı iki yıldır devam ediyorsa, üç yıl sonra vatandaşlığa alınma mümkündür. Bunun yanı sıra, idari düzenlemelere göre üç yıl sonra takdire bağlı vatandaşlığa alınma da söz konusu olabilir. Takdire bağlı vatandaşlığa alınma, hızlandırılmış vatandaşlığa alınma (Turbo-Einbürgerung) ile karıştırılmamalıdır. Her bir vakanın özelliklerini ayrı ayrı değerlendiriyoruz.
Yurtdışında altı aydan uzun süre kalmışsanız ve bu nedenle Almanya’daki olağan ikametiniz sona ermişse, Almanya’da daha önce geçirdiğiniz süre, vatandaşlığa alınma için gerekli ikamet süresine en fazla üç yıla kadar sayılabilir. Ancak bu sayım için bir hak söz konusu değildir.
Çocuğunuz Almanya’da doğmuşsa, doğumla birlikte Alman vatandaşlığını kazanmış olabilir. Bunun için, doğum anında ebeveynlerden birinin beş yıldır Almanya’da yasal olağan ikametinin olması ve süresiz ikamet hakkına sahip olması gerekir. Reşit olmayan çocuklar sizinle birlikte vatandaşlığa alınabilir (Miteinbürgerung). Ancak vatandaşlığa alınma başvurusu yalnızca çocuklar için de yapılabilir. Birlikte vatandaşlığa alınmada ücret 51 avrodur.
Vatandaşlığa alınma başvurusu reddedilirse, ret kararını bir avukata inceletebilir ve gerekirse red kararına karşı hukuki işlem başlatabilirsiniz. Bu durum, takdire bağlı vatandaşlığa alınma başvurularının reddi için de geçerlidir. Bunun için süre, kural olarak kararın tebliğinden itibaren bir aydır. Öncelikle itirazda bulunulması mı yoksa doğrudan dava açılması mı gerektiği, eyalet mevzuatına göre belirlenir.
Güncelleme tarihi: 9 Eylül 2026. İçerikten sorumlu: Avukat Gülay Tasli, göç hukuku ve sosyal hukuk alanlarında uzman avukat (Fachanwältin für Migrationsrecht und für Sozialrecht).
İletişim
Rechtsanwaltskanzlei Tasli
Rheinallee 165
40545 Düsseldorf
+49 211 73 105 385
